آخرین خبرها

عید نوروز در شهرستان

15 الی 20 روز مانده به اعتدال بهاری نوروز با خانه تکانی توسط خانم ها شروع می شود یکی از سنت های بسیار زیبا و رایج در بین مردمان این شهرستان خانه تکانی و دور کردن گرد و غبار از منزل است در طی این مدت کلیه لوازم منزل شسته شده و یا گردگیری می شود ، ملافه ها ، پرده های پنجره ، روی تشک، بالش و غیره باز شده و یکی یکی شسته و تمیز می شود . اگر دیوار منزل کثیف باشد و قابل تمیز شدن نباشد رنگ آمیزی شده تا از کثیفی درآید و درها و پنجره ها نیز کاملاً تمیز می شود ، جاهائی از خانه که در طول سال کمتر به آنها توجه شده در طی این روزها حتماً تمیز می شود تا اگر در طی سال مجدد امکان نظافت وجود نداشت قابل تحمل باشد . مردمان شهرستان بر این باور بودند که بازدودن گرد و غبار از خانه و تمیز کردن آن قلب و روح آدم نیز جلا پیدا می کند از این رو به تمیزی و نظافت اهمیت خاصی می دهند و حتماً نسبت به تمیزی منزل خود قبل از آغاز سال اقدام می کنند.

کاشت سبزه :

کاشت سبزه که ریشه در تاریخ کهن این مرز و بوم دارد همچنان در بین مردمان این شهرستان رایج است ، معمولاً 10 روز مانده به نوروز بذر عدس ، ماش ، گندم و ترتیزک در ظرف های مخصوص کاشته می شود ، بدین صورت که ابتدا بذرها را داخل ظرف خیس می کنند تا زمانیکه جوانه بزند دستمالی نرم و خیس شده روی بذرها گذاشته تا کاملاً مرطوب بماند . ظرف سبزه را در مکانی که نور خورشید به آن بتابد قرار می دهند ، بعد از اینکه سبزه بلندتر شد دور آن را با روبانی قرمز می بندند و در ایام نوروز داخل سفره هفت سین قرار می دهند.

خرید لباس عید :

با نو شدن سال و رسیدن فصل بهار که طبیعت شاخ و برگی تازه به خود می گیرد مردمان شهرستان نیز قبل از سال با ورود به بازار سعی در خرید لباس و کفش نو دارند و تلاش می کنند در تحویل سال جدید لباس های کثیف و کهنه خود را از تن بیرون کنند و به جای آن لباس های تمیز و نو بر تن کنند . از چند هفته مانده به عید خیابان ها مملو از جمعیت شده که به صورت خانوادگی سرگرم خرید لوازم عید هستند ، فروشگاه های پر رفت و آمد با انواع اجناس متنوع مورد نیاز مردم از آجیل و خشکبار گرفته تا سبزه و ماهی ، رنگ و بوی شهر را عوض کرده و نوید بخش بهاری دوباره و نو است .

کلوچه :

تهیه کلوچه محلی یکی دیگر از سنتهای منطقه محسوب می شود .کلوچه نوعی شیرینی است که با مخلوط کردن آرد ، شیر ، شکر، روغن ، هل ، گلاب و در بعضی مواقع زنجبیل بدست می آید ، معمولاً یک هفته به عید مانده از تمام خانه ها بوی عطر کلوچه می آید .

روش تهیه کلوچه نیز جالب است . صبح خیلی زود مادر خانه مقداری آرد الک می کرد که اگر شیئ اضافه در آرد بود گرفته شود سپس آرد با روغن و شکر به همراه هل و گلاب خمیر می شد .خمیر خوب ورز می خورد سپس روی خمیر را می پوشاندند و در زیر کرسی قرار می دادند تا خمیر به اصطلاح ور بیاید ، سپس همسایه ها به کمک هم آمده و خمیرها را به صورت زواله های کوچک تقسیم می کنند و به آرامی روی سینی پهن کرده و با شانه و یا وسیله ای که بتواند به خمیر شکل دهد بر روی خمیر فشار وارد کرده تا روی کلوچه دارای نقش شود ، بعد از اتمام کار تنور که تقریباً در تمام خانه ها موجود بود روشن می شد تا گرم شود .مقداری چوب داخل تنور می ریختند ، بعد از اینکه تنور کاملاً داغ شد قبل از زدن کلوچه ها به تنور دستمالی بزرگ را خیس کرده و دور تنور می کشیدند تا سیاهی و دوده چسبیده اطراف تنور پاک شود ، سپس کلوچه ها از پایین تا بالای تنور زده می شد بعد از اینکه کاملاً پخته شد از تنور بر می داشتند و روی چادری که کنار اتاق پهن شده بود می ریختند تا کلوچه ها سرد و خنک شود بعد از سرد شدن کامل کلوچه ها را جمع آوری و آنها را درون یک دیگ و یا ظرف درب دار می ریختند و محکم درب آن را می بستند تا هوا نخورد و سپس در جای خشک و خنک و دور از نور نگه داری می کردند تا کلوچه ها در موقع مصرف تازه باشد این نوع کلوچه تقریباً خاص منطقه است و در جائی دیگر با این روش کمتر دیده شده است . ماندگاری این نوع کلوچه ها بالاست و تا مدتها دارای مرغوبیت است.

آجیل عید:

در گذشته آجیل عید بدین گونه نبود که انواع دانه و بذر به عنوان آجیل مخلوط شود و در معرض دید خریداران قرار گیرد ، آجیل سنتی منطقه اکثراً تولیدات خود فرد بود و یا محصولاتی که در داخل شهرستان تولید می شد مورد استفاده قرار می گرفت، معمولاً از پانزده روز مانده به عید جنب و جوش مردم بیشتر شده و در تدارک جشن نوروز بودند . تهیه آجیل عید یکی از اقدام های این روز است ، شور کردن دانه ها به شکل های مختلف که از وظایف زنان به شمار می رفت در نوع خود جالب بوده است ، بعضی از دانه ها که شکستن آن بدون وسیله سخت است مثل بادام ، دانه زردآلو و گردو را قبل از شور کردن با وسیله ای ضربه می زدند تا دانه ترک بردارد بعد از اینکه همه دانه ها شکسته شد داخل چدن ریخته و آنها را روی آتش می گذاشتند تا خوب تف بخورد سپس به دانه ها آب نمک اضافه می شد تا شور شود ، در بعضی مواقع هم با استفاده از گیل جوراب (نوعی رنگ) دانه ها را به رنگ سفید در می آوردند تا از جذابیت بهتری برخوردار باشند.

سفره هفت سین :

یکی از اعتقادات مردم چیدن سفره هفت سین است ، سفره هفت سین سفره ای است که اجزاء تشکیل دهنده سفره باید با حرف سین شروع شود این سفره باعث برکت و آرامش خانواده خواهد بود و به هر شکل ممکن خانواده قبل از تحویل سال نو سفره هفت سین می چیدند . در سفره هفت سین از ماهی قرمز علی رغم اینکه حرف سین در آن نیست به عنوان نماد پویایی و حرکت استفاده می شد . از سبزه ،سرکه ، سمنو ، سنجد ،سکه ، سیب و سپنج که هر کدام دارای یک فلسفه و اعتقاد خاصی است در سفره هفت سین استفاده می شد. مثلاً سبزه نشانه طراوت و آغاز زندگی است ، سپنج دور کننده بدی و حسد است . در کنار سفره هفت سین معمولاً در مهمان خانه ها سفره بزرگی پهن می شد که این سفره از ابتدای فروردین تا پایان روز سیزده همانطور جهت پذیرایی مهمانان پهن بود ، این سفره با کلوچه های عید ، آجیل تهیه شده ، برگه های زرد آلو ، توت خشک ، گردو ، سیب ، گلابی و انگور تزئین شده بود که مهمانان به این اتاق هدایت می شدند و به گرمی از آنان پذیرایی می شد . در گذشته یکی دیگر از اعتقادهای مردم که برای آنها بسیار مهم بود مراجعه اولین نفر به خانه بود ، اگر این شخص فردی با خدا و با تقوا بود از او به خوش قدمی یاد می کردند و آن سال را برای خودشان سال خوبی می دیدند ولی اگر برعکس می شد هر اتفاقی در طی سال برای آنها می افتاد از بد قدمی فرد می دانستند ، برای اینکه جلو احتمالات را بگیرند از قبل سال ظرفی پر از سبزی کرده و خارج از اتاق گذاشته که بعد از تحویل سال یکی از بچه های خانواده و یا پدر خانواده از خانه خارج می شد و با برداشتن ظرف سبزی با خوش روئی و لبخند وارد اتاق می شد و با همه اعضای خانواده دیده بوسی و احوالپرسی می کرد ، در بعضی از مناطق روستائی بعد از تحویل سال بچه بزغاله و یا بره تازه متولد شده سفید رنگ که زنگوله کوچکی بر گردن داشت را از لای درب به درون اتاق می فرستادند ، این عمل طبق اعتقادات آنان باعث برکت و فراوانی مال و نعمت برای صاحب خانه بود.

پختن سبزی پلو با ماهی :

در گذشته خوردن پلو با انواع خورشت های رایج شده که امروزه در بین همه مردم رواج گرفته نبود ، پختن پلو در شب های خاصی از سال معمول بود ، یکی از این شب ها شب عید نوروز است ، عید نوروز یکی از اعیاد بزرگ ایرانیان بود از این رو خانواده ها سعی می کردند با تهیه سبزی پلو و ماهی به استقبال سال نو بروند ، شاید سبزی پلو ماهی یکی از غذاهای شاهانه بوده و آنها می خواستند با خوردن این غذا یکی از بهترین و خاطره انگیزترین شب های سال را تجربه کنند.

رنگ کردن تخم مرغ :

یکی از وسایل داخل سفره هفت سین تخم مرغ رنگ کرده بود ، تخم مرغ که در آخرین لحظات سال تهیه می شود جزو وسایلی است که سفره عید را پر می کند ، تخم مرغ پس از اینکه آب پز می شد با استفاده از رنگ های طبیعی آنها را رنگ می کردند و داخل سفره عید می گذاشتند و به جای صبحانه مورد استفاده قرار می دادند.

دعای عید نوروز :

چند دقیقه ای قبل از تحویل سال نو همه اعضای خانواده با گرفتن وضو خود را برای شروع و وارد شدن به سال جدید آماده می کردند و دور تا دور سفره هفت سین قرار می گرفتند . و بزرگ خانواده دعای عید را می خواند و بقیه تکرار می کردند تا صدای طبل و یا صدای شلیک توپخانه ای ارتش شنیده می شد . با شنیدن این صدا سال جدید آغاز می شد . با شروع سال نو پدر خانواده قرآنی که در داخل سفره هفت سین و کنار آیینه قرار داشت را بر می داشت و آیه ای قرائت می کرد و پولی که از قبل لای قرآن گذاشته بود را بر می داشت و اعتقادش این بود که به برکت قرآن زندگی پر نعمتی را شروع کرده و روزی خانواده اش را از خدا طلب می کند . پس از همان پول به یکایک اعضای خانواده مبلغی را به عنوان عیدی و تبرک پرداخت می کرد .

دادن عیدی به بچه ها یکی از رسوم عید بود و هر کسی بسته به توان خود مبلغی را به عنوان عیدی به بچه هایی که به عنوان مهمان همراه والدین شان به احوالپرسی اقوام می رفتند می دادند. در گذشته های کمی دورتر از آجیل تهیه شده جیب بچه ها را به عنوان عیدی پر می کردند . یکی از رسومات عید نوروز که بسیار محترم است دید و بازدید و به جا آوردن صله ارحام است ، خبرگیری از اقوام و بزرگترها جزو وظیفه همگان است که در این روزها انجام می شده است این سنت خوب با پیشرفت علم الکترونیک در حال کم شدن است ولی امیدواریم که از آمیزه های دینی خود دورنشویم و به جا آوردن صله ارحام جزو برنامه همیشگی ما قرار گیرد .

کارت تبریک :

فرستادن کارت تبریک به مناسبت فرا رسیدن عید سعید باستانی از یک ماه به شروع سال جدید جزو برنامه های عید نوروز در آمده بود و فرستادن کارت تبریک برای دوستان و آشنایان از جمله اقدامات بسیار جالب بود که هرکسی سعی می کرد با انتخاب یک کارت زیبا این ایام را به دیگری تبریک گوید و با ارسال کارت لحظات خوشی را برای هم نوع و دوست خود فراهم کند ، این اقدام پسندیده نیز جای خودش را به پیامک کوتاه و یا ایمیل داده و دیگر کسی از کارت تبریک استفاده نمی کند.

سیزده بدر:

برگزاری مراسم سیزده بدر در سطح شهرستان همچون سایر نقاط کشور سابقه دیرینه دارد . سیزدهمین روز از ابتدای سال را که روز طبیعت است مردم به دامن طبیعت رفته و از فضای آن استفاده می کنند . طبق بررسی های صورت گرفته و به موجب مدارک کشف شده از کتیبه های سابقه برگزاری سیزده بدر را به چهار هزار سال قبل نسبت می دهند اما آن چیزی که بیشتر مورد تأیید است اینکه در روز سیزدهم فروردین ماه که روز         و آغاز نیمسال دوم زراعی بود مردمان ایرانی برای نیایش و گرامی داشت، ایزد باران آور و نوید بخش سال نیک به کشتزارها و مزارع خود می رفتند و در زمین تازه روئیده و سرسبز و آکنده از انبوه گل و گیاهان صحرایی به شادی و ترانه سرایی و پایکوبی می پرداختند و از گردآوری سبزه های صحرایی برای پختن آش و خوراکی های دیگر استفاده می کردند ، با گذشت سالیان سال این روز همچنان به عنوان یک سنت درآمده و مورد استقبال همگان است در بعضی از افکار روز سیزده بدر به عنوان روز نحس تلقی شده و سعی می کنند با برپایی شادی و ترانه سرایی روز سیزده را با خوبی و خوشی به پایان برسانند.

یکی از برنامه های روز سیزده بدر سبزه گره زدن توسط پسران و دختران دم بخت است ، طبق بعضی از نظریه ها بر این باورند که فرزند کیومرث در مراسم ازدواج خود در روز سیزده بدر چون در آن زمان عقد و نکاح شناخته شده ای نبود آنان با گره زدن سبزه و گواه گرفتن طبیعت پایه ازدواج خود را بنا نمودند و چون ایرانیان از این راز به خوبی آگاهی داشتند توسط دختران و پسران دم بخت انجام می شد و آنها با گره زدن سبزه پیمان زناشویی می بستند . بعد از آمدن اسلام به ایران نوع ازدواج و پیوند زناشویی دچار تغییرات کلی شد اما از آن تاریخ تا کنون سبزه گره زدن جزو عادت و یا شوخی دختران و پسران درآمده است . از دیگر برنامه های روز سیزده بدر آوردن سبزه سفره عید است ، خانواده ها عقیده داشتند باید سبزه به دامن طبیعت برگردد و در روز سیزده بدر با برداشتن سبزه عید از خانه او را به طبیعت تحویل می دادند و بعضی ها اعتقاد داشتند که باید در زمین کاشته شود تا برکت خدا از بین نرود. انداختن تاب یکی دیگر از اتفاق های روز سیزده بدر است خانواده ها با انداختن تاب و سوار کردن پسرها و دختران آنها را تاب می دادند وقتی که تاب سرعت گرفت همه دور او جمع می شدند و با دست زدن می گفتند بگو نامزد کیه ، جوانی که سوار تاب بود هم از فرصت استفاده می کرد و اسم دختر یا پسر مورد علاقه خودش را به زبان می آورد . روز سیزده بدر علی رغم نظر بعضی ها که روز نحس است روز بسیار مفرح و شادی بود ، بازی های گروهی و تحرک از ویژگی های این روز خوب بود اما اکنون جز خرابی طبیعت ، آتش زدن گیاهان و شاخه های درختان و ریختن آشغال و زباله چیزی برای طبیعت ندارد.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>