آخرین خبرها

قالی بافی

carpet_making_tools_26_20091222_1055500260یکی از هنرهای دستی مردمان شهرستان طرقبه شاندیز قالی بافی بوده است این هنر در روزگاران نه چندان دور از رونق بسیار خوبی در بین مردم برخوردار بوده است و به جرأت می توان گفت که تقریباً در هر خانه ای یکی دو نفر با این هنر آشنا بوده ویا از این راه نیز در کنار باغداری و دامداری امرار معاش می کردند.

کارگاه های قالی بافی که از کمترین امکانات برخوردار بودند جمعیت بسیار زیادی از مردم ساکن و بومی منطقه را در خود جای داده بودند این کارگاه ها معمولاً از نور کافی برخوردار نبودند و نشستن کارگران به مدت طولانی باعث شده بود که حتی شکل اسکلتی آنان دچار نقص شود و به خوبی از دیگر افراد جامعه قابل تفکیک بودند. حتی در بعضی از مواقع خانواده هایی که از توان معیشتی پایین تری نسبت به سایرین برخوردار بودند فرزندان خود را صیغه کار برای مدتهای طولانی 3 الی 5 سال با یک مبلغ مشخص می کردند و با پدران آنها قراردادی به امضا می رساندند و فرزند بیگناه و معصوم آنان باید در اختیار صاحب کار قرار می گرفت و او هم تا می توانست از او بهره کشی می کرد و درزمانیکه صاحب کار و یا کارفرما احساس می کرد کودک تمرد می کند او را به باد کتک می گرفت . اوج هنر قالی بافی در شهرستان طرقبه شاندیز بین سال های 1335 الی 1355 یعنی در حدود 20 سال از رونق بسیار بالایی برخوردار بود. در طی این سال ها جمعیتی بالغ بر 4000 نفر در این حرفه مشغول به کار بودند . شهرهای طرقبه و شاندیز مراکز اصلی قالی بافی و روستاهایی چون جاغرق – کنگ – ابرده و گراخک به عنوان مراکز روستائی از توان بسیار بالائی در زمینه تولید برخوردار بودند.فرش های بافته شده در این شهرستان به واسطه کیفیت در بافت ، رنگ آمیزی ، استفاده از ابریشم و همچنین پرداخت منحصر به فرد خود توانست دارای شهرت جهانی گردد. بعضی از فرش های بافته شده به واسطه کیفیت بسیار بالای خود در بین افراد مرفه و در بین درباریان دارای محبوبیت خاصی گردید. فرش استاد عمو اُقلی هنوز بعد از گذشت سالیان سال جایگاه ویژه ای در بازار فرش دارد ، این مارک توسط هنرمندان شهر شاندیز بافته شده است ، از مارک های دیگر فرش شهرستان می توان به قالی های غلامحسین (طائفی) صابر ، برمی ، گلبانیان ، باغدار و اردشیری یاد کرد.

جمعیت شهر طرقبه تحت تأثیر قالی بافی بود اولین مهاجرینی که به شهر طرقبه وارد شدند توسط گلبافیان ، مالک یکی از کارگاه های قالی بافی بود ، این افراد که با حقوق کمتری کار می کردند سایر کارگاه داران را نیز به آوردن نیرو جهت کار تشویق کرد ، از این رو ده ها خانواده به منطقه وارد شدند این زمینه ای شد تا افراد دیگر به دنبال کار به شهرستان وارد شوند .

دلایل رکود قالی بافی شهرستان :

علت رکود قالی بافی در شهرستان به چند عامل برمی گردد که از جمله آنها می توان :

-با آغاز انقلاب شکوهمند جمهوری اسلامی ایران کارگران مشاغل قالی بافی هم به صفوف انقلابیون پیوستند و کار در اینگونه کارگاه ها به حالت نیمه تعطیل درآمد .

-بعد از پیروزی انقلاب علی رغم اینکه دولت توسط نیروهای جهاد حمایت هایی از این قشر به عمل آمد اما به علت عدم صادرات فرش کلیه فرش های بافته شده روی دست بافندگان ماند و ضربه بزرگی به هنر قالی بافی وارد شد .

-با تأسیس ادارات نوپای بعد از انقلاب عده ای از نیروهای جوان که در این گونه کارگاه ها با کمترین امکانات و پایین ترین حقوق مشغول به کار بودند جذب این مراکز شدند. طی تحقیقات بدست آمده از نیروهایی که در سال های 87 الی 89 به افتخار بازنشستگی نائل آمدند حدود 80% آنها در گذشته به شغل قالی بافی مشغول بودند.

-با توجه به زحمت بسیار زیاد در این شغل حقوق و دستمزد کارگران بسیار پایین بوده و این بهانه ای برای ترک کارگاه های قالی بافی بوده است.

-ورود ماشین های شخصی تولید شده به زندگی مردم باعث افزایش سفرهای درون شهری و برون شهری شده است وجود بارگاه ملکوتی ثامن الحجج آقا علی بن موسی الرضا (ع) براین روند افزوده است و هر ساله شاهد حضور میلیونی مسافر و زائر به شهر مشهد و به لحاظ موقعیت گردشگری و ییلاقی بودن شهرستان طرقبه شاندیز به این منطقه هستیم ، این افزایش حضور روند زندگی و اقتصاد مردم شهرستان را نیز دچار تحول کرده است . از این رو دیگر نسل جوان که دارای آرزوهای بزرگ است حاضر به کار در کارگاه های قالی بافی نیست .

-ورود فرهنگ های مختلف با پوشش های ظاهری افراد حس بلند پروازی و پیمودن راه های ترقی را یک شبه باعث شده تا جوانان به دنبال راه های غیر متعارف باشند تا بتوان این خلأ را در کوتاه ترین زمان پر کنند.

-با ورود توریسم و گردشگر به شهرستان و ایجاد مراکز بزرگ پذیرایی باعث شد تا مردم با کمترین زحمت ایجاد درآمد کنند حتی افرادی که از توان پایین هم برخوردارند.با دست فروشی درآمد بسیار خوبی را بدست می آورند . ایجاد شغل های کاذب باعث شده تا انگیزه افراد برای بافت قالی از بین برود.

شاید یکی از راه هایی که بتوان این هنر منحصر به فرد را رونق داد تغییر در نگرش و یا نوآوری در بافت باشد طی تحقیقات عملی بدست آمده در سطح شهرستان مشخص شد که هنوز در بین زنان توان و علاقه راه اندازی این هنر وجود دارد . دفتر زنان و خانواده شهرستان با برگزاری کلاس های آموزشی تابلو فرش طی یک دوره چند ماهه حدود 400 نفر از زنان علاقه مند را آموزش دادند و بعد از پایان نیز درخواست های بسیار زیادی از سطح شهرستان بدست آنان رسید ، این علاقه مندی نوید گر آن است که هنوز می شود این هنر را در بین مردم رواج داد.

درباره‌ی بخشداری طرقبه

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>